Un empregado que entrou en marzo, outro que se vai en setembro, un contrato temporal de catro meses… e a mesma pregunta de sempre: cantos días de vacacións lle corresponden? Cando alguén non traballou o ano completo, as vacacións non se gozan enteiras, senón na parte proporcional ao tempo traballado. A boa noticia é que o cálculo é sinxelo cando coñeces a regra. Imos velo con exemplos claros e adaptado ao que necesita calquera peme española.
Cantos días de vacacións se xeran ao ano en España?
O artigo 38 do Estatuto dos traballadores fixa o mínimo legal en 30 días naturais por ano traballado. Ese é o chan: ningún convenio nin contrato pode rebaixalo, aínda que moitos convenios colectivos o melloran falando de días laborables (habitualmente uns 22 días hábiles, que veñen a equivaler a eses 30 naturais).
Dous matices importantes antes de calcular nada:
- 30 días naturais significa todos os días do calendario, festivos e fins de semana incluídos. Non son 30 días de traballo.
- As vacacións retribúense como se o traballador estivese en activo: non se desconta nada do salario por gozalas.
Cantos días corresponden por cada mes traballado?
Aquí está a regra que resolve a maioría das dúbidas. Se un ano completo xera 30 días naturais, cada mes traballado xera:
30 días ÷ 12 meses = 2,5 días naturais por mes traballado
É dicir, por cada mes completo que un empregado traballa, acumula 2,5 días naturais de vacacións. A partir de aí, calcular a parte proporcional é multiplicar:
- 1 mes traballado → 2,5 días
- 3 meses → 7,5 días
- 6 meses → 15 días
- 9 meses → 22,5 días
- 12 meses → 30 días
Cando o resultado dá decimais (7,5 ou 22,5), o habitual é arredondar á alza a favor do traballador, agás que o convenio estableza outra cousa. Moitos convenios detallan ademais como tratar as fraccións de mes.
E se non traballou un mes completo, que pasa cos días soltos?
Cando alguén entra a metade de mes ou se vai antes de rematalo, tamén se ratea dentro do mes. A forma máis precisa é calcular por días: divide os 30 días de vacacións entre os 365 do ano e multiplícao polos días efectivamente traballados.
(30 ÷ 365) × días traballados = días de vacacións
Por exemplo, un contrato de 100 días xera aproximadamente (30 ÷ 365) × 100 = 8,2 días naturais de vacacións. É o método máis xusto para contratos curtos, altas a metade de mes ou liquidacións (finiquitos).
Cambia o cálculo se a xornada é parcial?
Non. Un traballador a xornada parcial xera exactamente os mesmos días de vacacións ca un a xornada completa: 30 días naturais ao ano, ou a súa parte proporcional segundo o tempo traballado. A xornada reducida afecta o importe que se cobra (proporcional ás horas), pero non o número de días de descanso aos que se ten dereito.
É un erro moi frecuente nas pemes recortar as vacacións de quen traballa media xornada. A lei non o permite: o dereito ao descanso é o mesmo, cambia só a retribución.
Vacacións non gozadas ao rematar o contrato
Se un traballador deixa a empresa antes de gozar as vacacións que xerou, a lei obriga a compensalas economicamente na liquidación. É o único caso no que as vacacións se pagan en diñeiro: mentres a relación laboral segue viva, gózanse como descanso, non se cobran.
O cálculo da liquidación parte da mesma lóxica: cóntanse os días xerados segundo o tempo traballado no ano, réstanse os xa gozados, e o resultado abóase. Se che interesa o tema da caducidade deses días, desenvolvémolo en detalle na nosa guía sobre como funciona a acumulación de vacacións dun ano para outro.
Pode o empregado escoller cando colle as vacacións?
O período de gozo fíxase de común acordo entre empresa e traballador. A empresa pode establecer períodos concretos (por exemplo, un peche en agosto), pero non pode impoñelos unilateralmente sen negociación, e o calendario de vacacións debe coñecerse con polo menos dous meses de antelación á data de gozo.
Na práctica, nunha peme isto tradúcese en organizarse con tempo: solicitudes dos empregados, aprobación do responsable e unha foto clara de quen descansa cada semana para non quedar sen persoal.
Como axilizar a xestión das vacacións na túa empresa
Calcular días proporcionais, controlar solicitudes, evitar solapamentos e non perder de vista os saldos pendentes é perfectamente asumible con dous empregados. Con quince, a folla de Excel comeza a fallar e aparecen os erros nas nóminas.
Un software de xestión de vacacións resolve isto de raíz:
- Calcula por si só os días que corresponden a cada persoa segundo a súa data de alta e a súa xornada, incluídos os proporcionais de altas e baixas a metade de ano.
- Permite que os empregados soliciten desde o móbil e que o responsable aprobe cun clic, deixando rexistro de todo.
- Mostra un calendario de equipo para ver dunha ollada quen está fóra e evitar que coincidan demasiadas ausencias.
- Mantén o saldo actualizado en tempo real, sen cadrar nada a man ao peche do ano.
Ademais, ao integrarse co control horario, as ausencias e o rexistro de xornada quedan sincronizados: cando alguén está de vacacións, non aparece como unha xornada sen fichar.
Resumo rápido
- O mínimo legal en España son 30 días naturais por ano traballado (art. 38 do Estatuto dos traballadores).
- Cada mes completo xera 2,5 días naturais de vacacións.
- Para fraccións de mes, aplica a fórmula
(30 ÷ 365) × días traballados. - A xornada parcial non reduce os días, só o importe que se cobra.
- Ao rematar o contrato, as vacacións non gozadas páganse na liquidación.
Coa regra dos 2,5 días por mes resolves o 90 % dos casos. Para o resto —contratos curtos, altas a metade de mes, convenios con melloras—, automatizar o cálculo evítache erros e reclamacións. E ese é precisamente o traballo que un bo software de RRHH lle quita de enriba a calquera peme.