Despedir un traballador nunca é unha decisión fácil, e facelo mal pode saír caro. Un dos puntos onde máis se equivocan as pemes é o cálculo da indemnización por despedimento: aplicar os días que non tocan, esquecer o tope de mensualidades ou confundir a indemnización coa liquidación (finiquito) pode acabar nunha demanda e nunha condena por despedimento improcedente. Nesta guía explicámosche, paso a paso e con exemplos, como calcular a indemnización segundo o tipo de despedimento en España.
Que é a indemnización por despedimento?
A indemnización por despedimento é a cantidade económica que a empresa lle debe aboar ao traballador cando se extingue o seu contrato por decisión do empresario. O seu importe depende de tres variables:
- O salario diario do traballador.
- A antigüidade (anos e meses traballados na empresa).
- O tipo de despedimento, que determina cantos días de salario corresponden por ano.
Convén non confundila coa liquidación, que é cousa distinta: a liquidación recolle o que a empresa debe polo traballo xa realizado (salario pendente, vacacións non gozadas, pagas extra rateadas). A liquidación págase en case calquera extinción do contrato; a indemnización, só nos supostos que marca a lei.
Como se calcula a indemnización por despedimento en España?
A fórmula xeral é sinxela:
Indemnización = salario diario × días de indemnización por ano × anos traballados
Imos desagregar cada elemento.
O salario diario
O salario diario obtense sumando todas as retribucións brutas anuais (salario base, complementos, pagas extra rateadas, comisións habituais etc.) e dividíndoas entre 365 días.
Salario diario = salario bruto anual ÷ 365
Por exemplo, un traballador que cobra 28.000 € brutos ao ano ten un salario diario de 28.000 ÷ 365 = 76,71 €/día.
O tempo traballado
Cóntanse os anos completos de antigüidade e, para os períodos inferiores ao ano, ratéase por meses (arredondando á alza o mes incompleto). Un traballador con 4 anos e 7 meses computará como 4 anos e 7 meses de servizo para os efectos do cálculo.
Os días de indemnización segundo o tipo de despedimento
Aquí está a clave: cada tipo de despedimento ten un número distinto de días por ano traballado e o seu propio tope.
Días de indemnización segundo o tipo de despedimento
Despedimento improcedente
É o que se declara inxustificado (porque a causa non está acreditada ou hai defectos de forma). É o máis caro e hai que distinguir dous tramos pola reforma laboral de febreiro de 2012:
- Antigüidade ata o 11 de febreiro de 2012: 45 días de salario por ano traballado, cun tope de 42 mensualidades.
- Antigüidade desde o 12 de febreiro de 2012: 33 días de salario por ano traballado, cun tope de 24 mensualidades.
Para os contratos anteriores a esa data, calcúlanse por separado ambos os tramos e súmanse, respectando o tope máximo aplicable.
Despedimento obxectivo (e despedimento colectivo / ERE)
Procede por causas económicas, técnicas, organizativas ou de produción, entre outras. A indemnización é de 20 días de salario por ano traballado, cun tope de 12 mensualidades. Ademais, o traballador debe recibir un preaviso de 15 días (ou a súa compensación económica).
Despedimento disciplinario procedente
Cando o despedimento se basea nun incumprimento grave e culpable do traballador e se declara procedente, non xera dereito a indemnización. Unicamente se aboa a liquidación.
Fin de contrato temporal
Ao finalizar un contrato temporal (nos casos en que a lei recoñece indemnización), corresponden 12 días de salario por ano traballado.
Exemplo práctico de cálculo
Vexamos un caso completo. Imaxina un traballador con:
- Salario bruto anual: 28.000 € → salario diario de 76,71 €.
- Antigüidade: 5 anos completos, toda posterior a 2012.
- Despedimento declarado improcedente (33 días/ano).
O cálculo sería:
76,71 € × 33 días × 5 anos = 12.657 € de indemnización.
Se ese mesmo despedimento fose obxectivo (20 días/ano):
76,71 € × 20 días × 5 anos = 7.671 €.
A diferenza entre cualificar ben ou mal o despedimento, como ves, é enorme. Por iso convén documentar as causas e os procedementos con rigor.
Erros frecuentes que saen caros
- Aplicar 45 días a toda a antigüidade. Desde 2012, só o tramo anterior a esa data se calcula a 45 días.
- Esquecer os topes de mensualidades. Un cálculo sen límite pode inflar a indemnización de forma incorrecta.
- Confundir salario bruto con neto. O cálculo faise sempre sobre o salario bruto.
- Non incluír todos os conceptos salariais. As comisións e as pagas extra rateadas contan para o salario diario.
- Mesturar indemnización e liquidación. Son conceptos independentes e deben desagregarse no documento de liquidación.
A antigüidade e as horas: a base de todo cálculo
Todo o cálculo depende dun dato que moitas pemes teñen disperso en cartafoles e follas de Excel: a antigüidade real e o historial laboral de cada empregado. Un rexistro horario e documental ben levado dáche esa información ao instante e sen discusións.
Cun software de control horario tes as xornadas rexistradas desde o primeiro día, e cun xestor documental gardas contratos, nóminas e datas de alta nun único lugar. Cando chega o momento de calcular unha indemnización ou de preparar unha liquidación, non tes que reconstruír o histórico á man: telo todo trazado.
Conclusión
Calcular ben a indemnización por despedimento non é só unha cuestión de cumprir a lei: é evitar sorpresas económicas e demandas. Identifica correctamente o tipo de despedimento, aplica os días e os topes que correspondan e ten sempre á man o salario e a antigüidade exactos. Con eses datos ordenados, o cálculo deixa de ser un problema.
Esta guía ten carácter informativo e non substitúe o asesoramento dun profesional laboralista. Ante un despedimento concreto, consulta sempre coa túa asesoría ou co teu avogado.